Geschiedenis van de Eikenwal     

Deel 2:   Raatakkers en walletjes tussen Gortel en Vaassen
Wanneer de Eikenwal in Vierhouten is ontstaan: daarvoor is nog een andere bron nodig, om enig aanknopingspunt te vinden. Dat is:
7. de archeologie. Dit wordt beschreven op de hiernavolgende pagina's 1, 2a, 2b, 3(a en b), 4, 5, 6, 7, 8 en aanhangsels.

-. In 2 boekwerkjes van de hand van de schrijver van dit artikel over de Eikenwal wordt een en ander met betrekking tot de archeologie uiteengezet voor de situatie in Vierhouten. Dat zijn de (bij de auteur te bevragen) nooit gepubliceerde werkjes:

In beide zijn uitgebreide verwijzingen te vinden naar de geraadpleegde en onderzochte literatuur.
In beide wordt beschreven waar en wanneer eikenwallen zijn ontstaan.
Op zijn vroegst kan dat, -voorzover dat archeologisch te achterhalen is-, geweest zijn in de ijzertijd.
Voorbeeld daarvan zijn de raatakkers ofwel celtic fields, gelegen tussen Gortel en Vaassen.
Schets van de raatakkers tussen Vaassen en Gortel
    Raatakkers tussen Gortel en Vaassen.  Nagetekend vanaf een nog nauwelijks leesbare plattegrond op een infobord, dat staat op de plek, die met een pijl staat aangegeven op deze plattegrond. Hij staat ook op een koperen plaat, schuin aangebracht op een betonnen zuil. Deze staat aan de Wildweg, een zijweg van de Gortelseweg bij Vaassen, komende vanuit Vaassen rechtsaf.
"Topografische kaart" van het gebied tussen Vaassen en Gortel

Wanneer het seizoen zich daarvoor leent en ook andere omstandigheden, zoals klimaat en variatie in begroeiing, daarvoor geschikt zijn, kan het archeologisch geoefend oog aan   kleurverschillen   in de begroeiing daar en aan oneffenheden in het veld zien waar vroeger walletjes zijn geweest als afscheidingen tussen de prehistorische raatakkers die daar hebben gelegen.

Archeologisch onderzoek ervan heeft aangetoond dat deze walletjes zijn ontstaan op de hierna beschreven wijze.
De prehistorische landman ontdeed zijn akkertje van stenen, die steeds weer naar boven kwamen, ondermeer na regenval. Hij gooide ze aan de kant, evenals het onkruid dat er groeide. Het is niet onaannemelijk dat, omdat zijn akker niet lang daarvoor uit het bos was uitgekapt, daar nog steeds vooral eikels ontkiemden. Het bos in die tijd bestond uit eiken en wat beuken en berken. Op de walletjes, die daar vanzelf langs de akkertjes ontstonden, groeiden vooral de eiken uit.tot dicht struikgewas. Wanneer het meer uit beukenopslag had bestaan, roeide dit zichzelf uit, op een paar bomen na, doordat het gebladerte hiervan slecht licht doorliet. Berkjes zijn veel minder sterk en verliezen het meestal in de concurrentie met eiken.
Na een paar jaar werden de akkertjes aan hun lot overgelaten, omdat de prehistorische ijzertijdmens de techniek van het bemesten nog niet beheerste. Maar wel was de uitgeputte grond nog bruikbaar om daarop het vee, destijds meestal nog geen schapen, te weiden; om het daar te laten grazen of in ieder geval wat voedsel te laten zoeken.
De uitgegroeide eikenwalletjes konden dan goed dienen om het vee daarop bij elkaar te houden. Mogelijk waren deze boeren zelfs zo slim om de takken door elkaar te vlechten, om het het vee nog moeilijker te maken om er doorheen te breken. Dat takken vlechten heeft zelfs een religieuse betekenis gekregen. De herinnering daaraan is tot in onze tijd bewaard gebleven.

Op den duur raakte de grond daardoor zo verarmd, dat deze alleen nog maar geschikt werd voor de taaie heideplant, vooral toen er een periode kwam waarin het klimaat droger werd..

In die tijd is dus de eerste eikenwal (-als vanzelf-) ontstaan daar. Maar niet onze eikenwal, althans niet in de ijzertijd, naar alle waarschijnlijkheid, zoals we nog zullen zien.

Commentaar etc. gaarne aan de schrijver: Cor Quene cquene@eikenwal.nl

Natuurlijk zijn ook uw bijdragen tot de geschiedenis van de Eikenwal welkom.

naar begin van deze pagina
of verder naar de volgende pagina (pag.2a)
of een van de pagina's 2b, 3(a en b), 4, 5, 6, 7 of 8
Verder naar Deel 3 van De Geschiedenis van de Eikenwal
Terug naar Deel 1 van De Geschiedenis van de Eikenwal
Terug naar de Voorbeschouwing van deze verhandeling
Naar de Inhoud
Terug naar de Eikenwal van Nu

  pagina 1